Таърих гувоҳ аст, ки дар сарнавишти ҳар як миллат давраҳое фаро мерасанд, ки тақдири давлату миллат ба ирода, хирад, масъулиятшиносӣ ва интихоби дурусти роҳбарияти он вобастагии амиқ пайдо мекунад. Барои миллати тоҷик чунин давраи ҳассосу сарнавиштсоз солҳои аввали соҳибистиқлолӣ буд.
Пас аз ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон ба мушкилоти мураккаби сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯ гардид. Ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ, нооромии сиёсӣ, буҳрони иқтисодӣ ва парокандагии ҷомеа мавҷудияти давлати ҷавони тоҷиконро зери хатар қарор дода буд. Дар чунин шароити тақдирсоз Эмомалӣ Раҳмон ба арсаи сиёсат ворид гардида, масъулияти роҳбарии давлатро бар дӯш гирифтанд.
Имрӯз, ҳангоми арзёбии роҳи тайкардаи Тоҷикистони соҳибистиқлол, омӯзиши нақши Эмомалӣ Раҳмон дар ташаккули давлатдории миллӣ, барқарорсозии сулҳу субот ва пешбурди корҳои созандагӣ аҳаммияти махсус дорад.
1. Эмомалӣ Раҳмон ва марҳилаи тақдирсози давлатдории миллӣ
Эмомалӣ Раҳмон 5 октябри соли 1952 дар ноҳияи Данғараи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи деҳқон ба дунё омадаанд. Фаъолияти меҳнатии худро соли 1969 оғоз намуда, баъдан таҳсилоти олии иқтисодӣ гирифтаанд.
19 ноябри соли 1992 дар Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Раиси Шӯрои Олӣ интихоб гардиданд. Ин рӯйдод дар яке аз марҳилаҳои душвортарини таърихи навини давлатдории тоҷикон ба вуқӯъ пайваст.
Иҷлосияи XVI дар таърихи давлатдории муосири Тоҷикистон ҳамчун марҳилаи муҳими ҷустуҷӯи роҳи наҷоти давлат, барқарорсозии сохти конститутсионӣ ва таъмини сулҳу субот ҷойгоҳи хос дорад.
6 ноябри соли 1994 Эмомалӣ Раҳмон бо роҳи овоздиҳии умумимиллӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардиданд. Ин марҳила барои ташаккули низоми нави давлатдорӣ замина гузошт.
2. Сулҳу ваҳдат — дастоварди бузурги таърихӣ
Яке аз масъалаҳои муҳимтарини солҳои аввали истиқлолият барқарор намудани сулҳу субот ва ба ҳам овардани мардуми кишвар буд.
Ҷанги шаҳрвандӣ ба иқтисодиёт, инфрасохтор ва ҳаёти иҷтимоии ҷомеа зарари ҷиддӣ расонида, боиси талафоти зиёди ҷонӣ ва муҳоҷирати иҷбории аҳолӣ гардид.
Дар чунин шароит музокироти тӯлонии байни тоҷикон барои расидан ба оштии миллӣ оғоз ёфт. 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расид.
Ин санади таърихӣ барои қатъи муқовимати мусаллаҳона, оғози раванди оштии миллӣ ва барқарорсозии ҳаёти осоиштаи кишвар заминаи муҳим фароҳам овард.
Таҷрибаи сулҳи тоҷикон имрӯз ҳамчун намунаи муҳими ҳалли мусолиматомези низоъҳои дохилӣ мавриди омӯзиш қарор дорад.
Сулҳ неъмати бебаҳост. Маҳз дар фазои сулҳу субот миллат метавонад мактаб созад, роҳ бунёд намояд, иқтисодиётро рушд диҳад ва барои наслҳои оянда заминаи устувор гузорад.
3. Конститутсия — пояи устувори давлатдории миллӣ
6 ноябри соли 1994 дар Тоҷикистон бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид.
Қабули Конститутсия дар таърихи давлатдории миллӣ рӯйдоди муҳим ба ҳисоб рафта, асосҳои сохтори конститутсионӣ, шакли идоракунии давлатӣ, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, инчунин принсипҳои ташкили ҳокимияти давлатиро муайян намуд.
Конститутсия Тоҷикистонро давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона эълон кард.
Дар шароити ниҳоят мураккаби сиёсӣ ташаккули заминаҳои ҳуқуқии давлати соҳибистиқлол аҳаммияти бузург дошт. Ин санад барои таҳкими пояҳои ҳуқуқии давлатдорӣ ва рушди минбаъдаи ҷомеа замина гузошт.
4. Эҳёи худшиносии миллӣ ва арҷгузорӣ ба таърихи пурифтихор
Яке аз самтҳои муҳими рушди ҷомеаи соҳибистиқлол эҳёи хотираи таърихӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои фарҳангии миллати тоҷик мебошад.
Миллати тоҷик дорои таърихи чандинҳазорсола, забони қадима, адабиёти ғанӣ ва мероси бузурги фарҳангӣ мебошад. Эҳтиром ба гузашта ва ҳифзи мероси ниёгон вазифаи муҳимми ҳар як насли худогоҳ аст.
Дар даврони соҳибистиқлолӣ ба бузургдошти шахсиятҳои таърихию адабӣ, аз ҷумла Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Ибни Сино, Носири Хусрав, Ҷалолиддини Балхӣ ва дигар фарзандони фарзонаи миллат таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид.
Таҷлили ҷашнҳои таърихӣ, эҳёи суннатҳои миллӣ, рушди забони давлатӣ ва арҷгузорӣ ба фарҳанги миллӣ дар таҳкими худшиносии ҷомеа нақши муҳим бозиданд.
Ҳифзи таърих маънои ҳифзи ҳувияти миллӣ ва эҳтиром ба решаҳои тамаддунии халқро дорад.
5. Созандагӣ ва бунёдкориҳо — симои Тоҷикистони муосир
Дар даврони истиқлолият Тоҷикистон ба марҳилаи нави корҳои созандагӣ ворид гардид. Бунёди роҳу пулҳо, неругоҳҳои барқи обӣ, муассисаҳои таълимӣ, беморхонаҳо, корхонаҳои саноатӣ ва дигар иншооти иҷтимоию иқтисодӣ дар рушди мамлакат нақши муҳим доранд.
Соҳаи энергетика яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иқтисодии кишвар ба ҳисоб меравад. Лоиҳаи Неругоҳи барқи обии «Роғун» ҳамчун яке аз иншооти муҳими стратегии мамлакат барои тақвияти иқтидори энергетикӣ ва фароҳам овардани заминаи рушди иқтисоди миллӣ аҳаммияти калон дорад.
Сохтмони роҳҳои байналмилалӣ ва нақбҳо имкониятҳои нави нақлиётӣ ва тиҷоратиро фароҳам оварда, робитаи минтақаҳои кишварро мустаҳкам намуд.
Дар баробари ин, рушди соҳаи маориф, илм, тандурустӣ ва фарҳанг аз масъалаҳои муҳими сиёсати иҷтимоии давлат ба шумор меравад.
Мактабу донишгоҳҳои нав, марказҳои таълимӣ ва иншооти муосири иҷтимоӣ барои баланд бардоштани сатҳи дониш, маърифат ва некӯаҳволии мардум хизмат мекунанд.
6. Маориф ва илм — сармояи асосии ояндаи миллат
Ҳар давлате, ки ояндаи худро ободу осуда дидан мехоҳад, бояд ба таълиму тарбияи насли наврас ва рушди илму маърифат таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намояд.
Маориф дар ташаккули шахсияти инсон, баланд бардоштани сатҳи маърифатнокии ҷомеа ва омода намудани мутахассисони соҳибкасб нақши ҳалкунанда дорад.
Таваҷҷуҳ ба бунёди муассисаҳои таълимӣ, фароҳам овардани шароити муосири таҳсил, рушди технологияҳои иттилоотӣ ва дастгирии омӯзгорон аз масъалаҳои муҳимми сиёсати иҷтимоии кишвар мебошад.
Омӯзгор дар ҷомеа на танҳо омӯзандаи дониш, балки тарбиятгари насли оянда, ҳомии арзишҳои миллӣ ва роҳнамои ҷавонон ба сӯи маърифат аст.
Аз ин рӯ, рушди соҳаи маорифро метавон яке аз сармоягузориҳои муҳим ба ояндаи давлат ва миллат арзёбӣ намуд.
7. Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ
Дар даврони соҳибистиқлолӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеи худро дар муносибатҳои байналмилалӣ тадриҷан таҳким бахшид.
Иштироки фаъол дар созмонҳои байналмилалӣ, густариши ҳамкориҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, фарҳангӣ ва башардӯстона, инчунин пешниҳоди ташаббусҳои байналмилалӣ аз самтҳои муҳими сиёсати хориҷии кишвар мебошанд.
Яке аз ташаббусҳои муҳими байналмилалии Тоҷикистон масъалаи об ва ҳифзи захираҳои обӣ мебошад. Қабули қатъномаҳои Созмони Милали Муттаҳид вобаста ба об, аз ҷумла Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018–2028, далели таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба ин масъалаи муҳим мебошад.
Ин иқдомҳо барои муаррифии имкониятҳо ва манфиатҳои миллии Тоҷикистон дар арсаи ҷаҳонӣ аҳаммияти хос доранд.
8. Масъулияти насли ҷавон дар назди таърих ва Ватан
Имрӯз насли ҷавони Тоҷикистон дар шароити имкониятҳои васеи таҳсил, омӯзиши технологияҳои муосир ва густариши робитаҳои байналмилалӣ зиндагӣ мекунад.
Вале соҳибистиқлолӣ танҳо ифтихор аз гузашта нест. Он масъулияти бузург дар назди имрӯз ва оянда мебошад.
Ҳар як ҷавон бояд бо дониш, маърифат, касбият, эҳтиром ба қонун, ватандӯстӣ ва ҳисси баланди масъулият дар ободии Ватан саҳм гузорад.
Омӯзиши таърихи давлатдории миллӣ, ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ ва эҳтиром ба сулҳу ваҳдат вазифаи шаҳрвандии ҳар як фарди ҷомеа мебошад.
Ояндаи Тоҷикистон аз сатҳи дониш, ҷаҳонбинӣ, худшиносӣ ва фаъолияти созандаи ҷавонони имрӯза вобастагии зиёд дорад.
Мо пайравони Пешвои миллат ҳамеша бо ифтихор мегуем,
ПРЕЗИДЕНТИ МО -ИФТИХОРИ МО
Мунзима Нумонзода
Директории муассисаи
таҳсилоти миёнаи умумии рақами 23 - и ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе