Кинотеатр дар ҳаёти фарҳангии ҳар як шаҳр нақши муҳим дошта, барои мардум макони тамошои филм, фазои муошират, фароғат ва шиносоӣ бо дастовардҳои санъати кино ба ҳисоб меравад.

Дар шаҳри Душанбе низ дар давраҳои гуногун кинотеатрҳо ҳамчун марказҳои муҳимми ҳаёти ҷамъиятӣ фаъолият намуда, дар хотираи сокинон ҷойгоҳи хос пайдо кардаанд. Аз ҷумлаи чунин маконҳо кинотеатри «Зебунисо» мебошад, ки дар қисми шарқии пойтахт, дар кӯчаи Садриддин Айнӣ, воқеъ аст.

Кинотеатри «Зебунисо» дар охири солҳои 60-уми асри XX бунёд гардида, дар даврони шӯравӣ барои сокинони маҳаллаҳои шарқии Душанбе ва коргарони минтақаҳои ҳамсоя яке аз маконҳои маъруфи фарҳангиву фароғатӣ ба шумор мерафт. Он ба мардум имконият фароҳам меовард, ки бо филмҳои ватаниву хориҷӣ шинос шуда, лаҳзаҳои фароғати худро дар фазои фарҳангӣ гузаронанд.

Солҳои 90-уми асри гузашта фаъолияти бисёр муассисаҳои фарҳангӣ, аз ҷумла кинотеатрҳо, коҳиш ёфт. Кинотеатри «Зебунисо» низ муддати тулонӣ аз рӯйи таъиноти аслии худ фаъолият накард ва бинои он ба ҳолати таназзул дучор гардид. Бо вуҷуди ин, аҳаммияти фарҳангии чунин маконҳо ва зарурати ҳифзи онҳо ҳамчун ҷузъи муҳити шаҳрӣ аз байн нарафт.

Солҳои баъдӣ бинои кинотеатр мавриди бозсозӣ қарор гирифта, барои баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ ва ҷамъиятӣ имкониятҳои нав фароҳам оварда шуд. Ин раванд ба эҳёи маконе мусоидат кард, ки таърихи он бо ҳаёти фарҳангии сокинони пойтахт пайвандӣ дорад.

Имрӯз кинотеатри «Зебунисо» ҳамчун яке аз маконҳои шинохтаи қисми шарқии Душанбе ёдоварӣ аз гузаштаи фарҳангии шаҳр ва талошҳои эҳёи фазоҳои ҷамъиятиро таҷассум менамояд. Таҷрибаи чунин иншоот нишон медиҳад, ки ҳифзу бозсозии биноҳои дорои аҳаммияти иҷтимоиву фарҳангӣ метавонад барои нигоҳ доштани хотираи таърихии шаҳр ва фароҳам овардани имкониятҳои нави фарҳангӣ замина гузорад.